मानद वन्यजीव रक्षक सिद्धार्थ सोनवणे यांचे विभागीय वनाधिकारी आणि नायगाव मयूर अभयारण्याच्या वनपरिक्षेत्र अधिकाऱ्यांना निवेदन; उष्माघातामुळे वन्यजीवांच्या जीवितास धोका होण्याची भीती
बीड/प्रशांत बाफना : बीड जिल्ह्यातील दुष्काळी परिस्थिती आणि वाढत्या तापमानाच्या पार्श्वभूमीवर वन्यजीवांच्या पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर होण्याची शक्यता आहे. नैसर्गिक जलस्रोत आटल्यामुळे वन्यजीवांना पाण्यासाठी भटकंती करावी लागू शकते. तसेच पाण्याची कमतरता आणि वाढते तापमान यांमुळे उष्माघाताचा धोका निर्माण होऊन वन्यजीवांच्या जीवितासही धोका पोहोचू शकतो. ही परिस्थिती लक्षात घेऊन बीड जिल्ह्यातील सर्व ११ तालुक्यांतील वनक्षेत्रांमध्ये नवीन कृत्रिम पाणवठे निर्माण करावेत आणि अस्तित्वातील पाणवठ्यांमध्ये नियमितपणे स्वच्छ पाणी उपलब्ध करून द्यावे, अशी मागणी मानद वन्यजीव रक्षक सिद्धार्थ सोनवणे यांनी वन विभागाकडे केली आहे.
यासंदर्भात त्यांनी विभागीय वनाधिकारी, वन विभाग, बीड यांना तसेच नायगाव मयूर अभयारण्याचे वनपरिक्षेत्र अधिकारी यांना स्वतंत्र निवेदने सादर केली आहेत.
जिल्ह्यातील सर्व ११ तालुक्यांतील वनक्षेत्रांसाठी उपाययोजनांची मागणी
बीड जिल्ह्यातील वनक्षेत्रांमध्ये वन्यजीवांना पिण्याचे पाणी उपलब्ध व्हावे, यासाठी नियोजनबद्ध उपाययोजना करण्याची गरज निवेदनातून मांडण्यात आली आहे. दुष्काळी परिस्थितीत जंगलातील नैसर्गिक पाणवठे, ओढे आणि इतर जलस्रोतांमधील पाणीसाठा कमी झाल्यास अनेक वन्यजीवांच्या दैनंदिन जीवनावर परिणाम होऊ शकतो. पाण्याअभावी वन्यजीवांना त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासाबाहेर जावे लागू शकते. त्यामुळे वनक्षेत्रांमध्ये आवश्यकतेनुसार नवीन कृत्रिम पाणवठे निर्माण करणे, सध्या अस्तित्वात असलेल्या पाणवठ्यांमध्ये नियमित पाणी भरणे आणि त्यांची देखभाल करणे आवश्यक असल्याचे सोनवणे यांनी निवेदनात नमूद केले आहे.
उष्माघातामुळे वन्यजीवांच्या जीवितास धोका
दुष्काळासोबतच वाढत्या तापमानाचा वन्यजीवांवर होणारा परिणामही चिंताजनक ठरू शकतो. शरीरातील पाण्याची कमतरता आणि अतिउष्णतेमुळे वन्यजीवांना उष्माघाताचा त्रास होण्याची शक्यता असते. गंभीर परिस्थितीत त्यांच्या जीवितास धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे वन्यजीवांना त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासातच पुरेसे पाणी उपलब्ध करून देणे ही केवळ पाण्याची व्यवस्था नसून वन्यजीवांचे अस्तित्व आणि जैवविविधता टिकविण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना आहे.
नायगाव मयूर अभयारण्यातील वाघाच्या भ्रमंती मार्गाकडे विशेष लक्ष देण्याची गरज
नायगाव मयूर अभयारण्य हे बीड जिल्ह्यातील जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वाचे क्षेत्र आहे. या अभयारण्यात मोरांसह विविध पक्षी, सस्तन प्राणी, सरपटणारे प्राणी आणि इतर अनेक जीवांचे वास्तव्य आहे. टिपेश्वर अभयारण्यातून स्थलांतरित झालेल्या वाघाचा या परिसरातील वावर लक्षात घेता, त्याच्या भ्रमंती मार्गावरील पाणवठ्यांमध्ये नियमितपणे पाणी उपलब्ध असणे महत्त्वाचे आहे.
पाण्याच्या शोधात वाघासह इतर वन्यजीवांनी मानवी वस्त्यांकडे वळण्याची शक्यता कमी करण्यासाठी त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासात पाण्याची व्यवस्था करणे आवश्यक आहे. अशा उपाययोजनांमुळे मानव-वन्यजीव संघर्षाचा धोका कमी करण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे नायगाव मयूर अभयारण्य परिसरातील विद्यमान पाणवठे नियमितपणे भरावेत आणि आवश्यक ठिकाणी नवीन कृत्रिम पाणवठे निर्माण करावेत, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
वन विभागाने तातडीने कार्यवाही करण्याचे आवाहन
बीड जिल्ह्यातील वन्यजीवांचे संरक्षण, जैवविविधतेचे संवर्धन आणि नैसर्गिक अधिवास सुरक्षित ठेवण्यासाठी दुष्काळी काळात पाण्याचे योग्य नियोजन करणे अत्यावश्यक आहे. वनक्षेत्रांमधील पाणवठ्यांची स्थिती तपासून आवश्यक ठिकाणी नवीन पाणवठे उभारणे, अस्तित्वातील पाणवठ्यांमध्ये नियमितपणे स्वच्छ पाणी भरणे आणि त्यांची देखभाल सुनिश्चित करणे यावर वन विभागाने भर द्यावा, अशी मागणी सिद्धार्थ सोनवणे यांनी केली आहे.
वन्यजीवांना पाण्यासाठी मानवी वस्त्यांकडे भटकंती करावी लागू नये, उष्माघाताचा धोका कमी करण्यासाठी मदत व्हावी आणि दुष्काळी परिस्थितीत वन्यजीवांचे अस्तित्व सुरक्षित राहावे, या उद्देशाने दोन्ही निवेदने सादर करण्यात आली आहेत. या मागण्यांची गांभीर्याने दखल घेऊन आवश्यक त्या उपाययोजना तातडीने राबवाव्यात, असे आवाहन त्यांनी केले आहे
